Wielu chrześcijan używa słów „wiara”, „nadzieja” i „zaufanie” zamiennie. W praktyce jednak są to różne rzeczy. Dodatkowo często do tego zestawu dołączają emocje oraz życzeniowe myślenie, które potrafią sprawiać wrażenie wiary, choć w rzeczywistości nią nie są.
To rozróżnienie ma ogromne znaczenie. Zwłaszcza wtedy, gdy przychodzą trudności, modlitwy pozostają bez natychmiastowej odpowiedzi lub okoliczności wydają się przeczyć temu, czego oczekujemy od Boga.
W poprzednich artykułach pisaliśmy o modlitwie wiary oraz o zwątpieniu, strachu i zniechęceniu. Tym razem przyjrzymy się fundamentalnemu pytaniu: jak odróżnić wiarę od nadziei, życzeniowego myślenia i emocji?
Na pierwszy rzut oka wszystkie wydają się podobne.
Człowiek ma nadzieję na zmianę sytuacji. Odczuwa pozytywne emocje. Wierzy, że wszystko się ułoży. Problem polega na tym, że źródło każdego z tych stanów może być zupełnie inne.
Nie każda pewność jest wiarą.
Nie każda pozytywna myśl jest przejawem zaufania Bogu.
Nie każde silne przeżycie duchowe oznacza, że działamy w wierze.
Biblijna wiara nie opiera się przede wszystkim na emocjach ani okolicznościach.
Jej fundamentem jest charakter Boga oraz Jego Słowo.
Wiara to świadome zaufanie Bogu oparte na przekonaniu, że jest wierny swoim obietnicom.
To właśnie dlatego wiara może istnieć nawet wtedy, gdy człowiek nie widzi jeszcze rezultatu.
Nie jest ślepym optymizmem. Nie jest również ignorowaniem rzeczywistości.
Wiara patrzy na rzeczywistość, ale jednocześnie bierze pod uwagę Boga.
Nadzieja jest niezwykle ważną częścią życia duchowego.
To ona pozwala patrzeć w przyszłość z oczekiwaniem dobra.
Jednak nadzieja i wiara nie są tym samym.
Nadzieja mówi:
„Wierzę, że może wydarzyć się coś dobrego.”
Jest skierowana ku temu, co dopiero ma nadejść.
Dzięki niej człowiek nie poddaje się mimo trudnych okoliczności.
Wiara mówi:
„Ufam Bogu niezależnie od tego, co widzę teraz.”
Nie koncentruje się wyłącznie na przyszłości.
Opiera się na przekonaniu, że Bóg pozostaje wierny również dzisiaj.
Nadzieja daje kierunek.
Wiara daje fundament.
Bez nadziei człowiek łatwo popada w zniechęcenie.
Bez wiary nadzieja może stać się jedynie marzeniem.
To właśnie tutaj pojawia się jedno z największych nieporozumień.
Życzeniowe myślenie polega na zakładaniu, że coś wydarzy się tylko dlatego, że bardzo tego chcemy.
Nie wymaga ono głębszego uzasadnienia.
Nie potrzebuje fundamentu.
Nie opiera się na prawdzie.
Najczęściej można je zauważyć po kilku charakterystycznych cechach:
Życzeniowe myślenie mówi:
„Wszystko będzie dobrze, bo tego chcę.”
Wiara mówi:
„Ufam Bogu, ponieważ znam Jego charakter.”
To zasadnicza różnica.
Emocje są darem od Boga.
Pomagają nam przeżywać relacje, doświadczać radości, wdzięczności i współczucia.
Problem pojawia się wtedy, gdy zaczynamy budować swoją duchowość wyłącznie na uczuciach.
Jednego dnia człowiek czuje bliskość Boga.
Następnego może przeżywać zmęczenie, stres lub rozczarowanie.
Jeśli wiara opiera się wyłącznie na emocjach, będzie zmieniać się razem z nimi.
Dojrzała wiara trwa także wtedy, gdy emocje słabną.
To właśnie w takich momentach ujawnia się jej prawdziwa jakość.
Wielu chrześcijan odkrywa największą głębię relacji z Bogiem nie podczas emocjonalnych uniesień, ale podczas zwyczajnej codzienności.
To pytanie warto zadawać sobie regularnie.
Pomocne mogą być następujące kryteria.
Czy moja pewność wynika z chwilowego nastroju?
Czy wynika z moich pragnień?
Czy opiera się na tym, co wiem o Bogu?
Źródło pewności wiele mówi o jej jakości.
Życzeniowe myślenie często załamuje się przy pierwszej przeszkodzie.
Emocje zmieniają się wraz z okolicznościami.
Wiara może przechodzić przez kryzys, ale nie rezygnuje z zaufania.
To jeden z najważniejszych testów.
Wiara nie oznacza posiadania wszystkich odpowiedzi.
Oznacza zaufanie Temu, który je posiada.
Dojrzała wiara nie zawsze wygląda spektakularnie.
Najczęściej przejawia się w codziennych decyzjach.
Tak właśnie wygląda wiara, która dojrzewa wraz z człowiekiem.
To doświadczenie jest bardziej powszechne, niż wielu ludzi przypuszcza.
Nie należy traktować go jako porażki.
Jest raczej zaproszeniem do głębszego wzrostu.
Warto wtedy:
Takie praktyki pomagają stopniowo przenosić fundament życia duchowego z emocji na zaufanie.
Odpowiedź na pytanie, jak odróżnić wiarę od nadziei, życzeniowego myślenia i emocji, jest kluczowa dla duchowego rozwoju każdego chrześcijanina.
Nadzieja oczekuje dobra.
Emocje reagują na okoliczności.
Życzeniowe myślenie opiera się na pragnieniach.
Natomiast wiara opiera się na Bogu.
To właśnie dlatego prawdziwa wiara może pozostać stabilna nawet wtedy, gdy emocje słabną, odpowiedzi się opóźniają, a przyszłość pozostaje niepewna. Jej źródłem nie jest sytuacja człowieka, lecz charakter Boga, któremu zaufał.
Poznaj pełny kontekst tych rozważań w książce „Wiara, która zwycięża świat” Ulfa Ekmana.
